İNŞAAT İŞLETMELERİNDE MUHASEBE UYGULAMALARI

Arsanın Gayrimenkul Karşılığı (Kat Karşılığı) Temin Edilmesi: Bu uygulama düzenlenecek (Noterden düzenlenmesi önemlidir) bir sözleşmeye bağlanmaktadır. Arsa sahibine verilecek daire veya dükkanların maliyeti, müteahhide kalan bağımsız bölümlerin arsa payının bedelidir; dolayısıyla inşa edilecek yapıdan işletmeye kalan daire veya dükkanların maliyetine dahil olur. Bu sebeple önce inşa edilen tüm yapının maliyeti hesaplanır, bu maliyet yapı birimlerine dağıtılır, arsa sahibine verilen daire ve/veya dükkanların maliyeti tekrar işletmeye kalan bağımsız bölümlerin maliyetine yüklenir.

İnşaat işletmesi, inşaatı kısmen veya tamamen tamamladığında sözleşmede belirtilen esaslara göre arsa paylarını kendi üzerine tescilini talep edecektir. Alışıla gelen uygulamada ise alımla ilgili harçları ödememek için, inşaat işletmesinin, arsa payını üzerine geçirmeyip arsa sahibinden vekaletname aldığı ve kendisine kalan daire ve/veya dükkanları bu vekaletname ile sattığı görülmektedir. Bu uygulamayı arsa sahibi de uygun görmektedir, çünkü arsa paylarının devredilmemesi inşaat işletmesine karşı teminat oluşturmaktadır. Bu durumda inşaat işletmesinin kendisine kalan kısımları satabilmesi için arsa sahibinden vekaletname alması gerekecektir.




>> Amortisman
>> Anonim Şirketler
>> Asgari Geçim İndirimli Bordro
>> Asgari Ücret - AGİ
>> AŞ Kar Dağıtımı Kayıtları
>> Ay Sonu KDV Tahakkuku
>> Aylık Ücret Bordrosu
>> Bilanço
>> Bilanço Örneği
>> Bilançonun Düzenlenmesi
>> Büyük Defter
>> Çözümlü Monografi Örneği
>> Defter Tutma Sorumluluğu
>> Döviz İşlemleri Muhasebe
>> E-Bildirge
>> Enflasyon
>> Envanter İşlemleri
>> ETA SQL Programı Kurulumu
>> Fatura
>> FİFO Yöntemi
>> Geçici Vergi Beyannamesi
>> Gelir Tablosu
>> Gider Dağıtımı ve Tablosu
>> Girişimci (Müteşebbis)
>> İhbar Tazminatı
>> İşletme Defteri Kayıtları
>> KDV Beyannamesi Düzenleme
>> KDV Hesaplama
>> Kıdem Tazminatı
>> Kooperatiflerin Kuruluşu
>> Maliyet Muhasebesi Hesapları
>> Mikro Programı Kurulumu
>> Mizan
>> Muhasebe Fişleri
>> Muhasebe Denetimi
>> Muhasebenin Tanımı
>> Muhasebenin Temel Kavramları
>> Muhtasar Beyanname
>> Resmi Yazılar
>> Sürekli Aralıklı Envanter
>> Şirket Kuruluş İşlemleri
>> Tek Düzen Hesap Planı
>> Ticari İşletme ve Tacir
>> Ücret Bordrosu Düzenleme
>> Ücret Bordrosu Muhasebe Kayıtları
>> Vergi Levhası
>> Yevmiye Defteri
>> Yönetimin Anlamı
>> Yüzde Hesaplama



Bunun yanında Arsanın, satın alma tarihinden itibaren 4 yıl içinde müteahhide verilmesi olayında,daire ve dükkanların yine bu süre içinde ”kat irtifakı kurulmuş” ya da tamamlanıp “iskanı alınmış” durumda satılmasından doğan kazanç “değer artış kazancı olarak vergilendirilir. Kazancın hesaplanması sırasında arsanın iktisap (edinme) bedeli (gayrimenkulun elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere) Devlet İstatistik Enstitüsü’nce belirlenen TEFE ‘deki artış oranında artırılır. Böylelikle satış tarihi itibariyle, arsanın gerçek maliyeti bulunur.

Arsa karşılığında alınan daire ve dükkanların, 4 yıl geçtikten sonra satılması olayında vergilendirme yönünden, bir kişinin arsası karşılığında kat sahibi olması, servetin biçim değiştirmesi olduğundan dairelerin satışından elde edilen kazanç, değer artış kazancı olmamaktadır.

 

Örnek: HG 6 yıl önce yatırım amacıyla aldığı arsayı, 2006 yılında kat karşılığı müteahhitle anlaşmıştır. Müteahhit aldığı arsa üzerine 20 adet daire, 4 adet işyeri yapacaktır. Arsa sahibine 10 daire 2 işyeri verecektir.

a- Kişisel Servete dahil arsanın Müteahhite kat karşılığı verilmesinde vergileme:Müge Günay ‘nın kişisel servetine dahil arsayı kat karşılığı müteahhide vermesi G.V. Kanunun 80/6. maddesi uyarınca 4 yılı geçmiş olması nedeniyle değer artış kazancı olarak vergilendirilmeyecektir.

b- Müteahhidin vergilendirilmesi:Yukarıdaki örneğe devam edersek müteahhit yukarıdaki arsayı 2006 yılında 10 daire 2 işyeri karşılığında alarak, 2006 yılında inşaata başlamış, 2007 yılında bitirerek 20 daire ve 4 işyeri yapmıştır. Anlaşmaya göre 10 daireyi ve 2 işyerini arsa sahibine devretmiş, kalan daireleri ve 1 işyerini 2007 yılında satmıştır.

Müteahhidin yaptığı daire ve işyerlerine yapılan giderlerin muhasebe kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.

2006 yılında yapılan harcamalar:

  Tutar KDV
İnşaat malzemesi 800.000 144.000
İşcilik 200.000 -
Genel Üretim Gideri 75.000 13.500
Genel Giderler 20.000 3.600
Pazarlama Giderleri 6.000 1.080
Finasman Giderleri 30.000 -

Not: Yukarıda alınan inşaat malzemesinin 600.000 TL sini 2006 yılında inşaatta kullanmış, 200.000 TL lik kısmı 2007 yılına devretmiştir.

1. İlk madde ve malzeme alış kaydı

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

..................................../......................................

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı

100 Kasa Hesabı

İnşaat malzemelerinin alış kaydı

 

800.000
144.000

 

 


944.000

2. İlk madde ve malzemenin inşaatta kullanılması

2

..................................../......................................

710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Hesabı

150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı

İlk madde ve malzemeden yıl içinde inşaatta kullanılan kısmı

 

600.000

 

 

600.000

3. Üretimde kullanılan giderlerin alış kaydı

3

..................................../......................................

720 Direkt İşcilik Giderleri Hesabı
730 Genel Üretim Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
780 Finansman Giderleri Hesabı

100 Kasa Hesabı

Yıl içinde yapılan harcamaların kaydı

 

200.000
75.000
13.500
20.000
3.600
6.000
1.080
30.000

 

 

 

 

 


349.180

4

..................................../......................................

151 Yarı Mamul Üretim Hesabı

711 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Yansıtma Hs
721 Direkt İşcilik Giderleri Yansıtma Hs
731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hs

Devam eden inşaat hesabındaki giderlerin yıl sonu yarı mamul hesabına devri

 

875.000

 

 

600.000
200.000
75.000

5

..................................../......................................

711 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Yansıtma Hs
721 Direkt İşcilik Giderleri Yansıtma Hs
731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hs

710 Direkt İlk Madde Mlz Giderleri Hs
720 Direkt İşcilik Giderleri Hs
730 Genel Üretim Giderleri Hs

Yarı mamul hesabına atılan gider hesaplarının
kapatılması

 

600.000
200.000
75.000

 

 

 

600.000
200.000
75.000

6

..................................../......................................

631 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hs
632 Genel Yönetim Giderleri Hs
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri Hs

771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hs
761 Paz. Satış Dağıtım Giderleri Yansıtma Hs
781 Finansman Giderleri Yansıtma Hs

Faaliyet giderlerinin gelir tablosu hesablarına devri

 

6.000
20.000
30.000

 

 

 

6.000
20.000
30.000

7

..................................../......................................

771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hs
761 Paz. Satış Dağıtım Giderleri Yansıtma Hs
781 Finansman Giderleri Yansıtma Hs

770 Genel Yönetim Giderleri Hs
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri Hs
780 Finansman Giderleri Hs

Faaliyet giderleri hesabının kapanış kaydı

 

6.000
20.000
30.000

 

 

 

6.000
20.000
30.000

8

..................................../......................................

190 Devreden KDV Hesabı

191 İndirilecek KDV Hesabı

KDV beyannamelerinin beyanı sırasında yapılan kayıtlar

 

162.180

 

 

162.180

9

..................................../......................................

690 Dönem karı veya zararı Hesabı

631 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri
632 Genel Yönetim Giderleri
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri

Faaliyet giderlerinin K/Z Hesabına devri kaydı

 

56.000

 

 

6.000
20.000
30.000

10

..................................../......................................

692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı

690 Dönem karı veya zararı Hesabı

Dönem K/Z hesabının Dönem net Kar Zarar hesabına
devri

 

56.000

 

 

56.000

11

..................................../......................................

591 Dönem Net Zararı Hesabı

692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı

Dönem zararının Bilanço hesabına devri

 

56.000

 

 

56.000

 

Yukarıdaki kayıtlar sonucu Müteahitin 31.12.2006 itibariyle hesap durumu özetle aşağıdaki gibidir:

150 hesabın borç bakiyesi 200.000 TL
151 hesabın borç bakiyesi 875.000 TL
591 Dönem Net Zararı 56.000 TL
190 Devreden KDV 162.180 TL dir.

Müteahhit Gelir Vergisi mükellefi olup, yukarıdaki kayıtlara göre 2006 yılı için 2007 yılın Mart ayının 15’ine kadar gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir.

Müteahhidin yaptığı inşaat işi G.V. Kanunundaki yıllara sari inşaat işi değildir. Yıllara sari inşaat işi olarak kabul edilebilmesi için; İşin inşaat işi olması, yıllara sari olması ve taahhüt edilmiş olması şartlarını birlikte taşımış olması gerekmektedir. Bu örneğimizde
taahhüt yoktur.

Örneğimizde inşaat işi 2006 de başlayıp, 2007 yılında bitmişse de yıllara sari olarak kabul edilmemektedir.

Bu işlem, inşaat imalat işi gibi düşünülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla yukarıdaki kayıtlara göre Gelir Tablosu ve bilanço çıkartılarak gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

Çıkarılan Bilançoda;
İlk Madde malzeme (stok) : 200.000
Yarı mamuller (stok) : 875.000
Dönem Net zararı : 56.000
Devreden KDV : 162.180 TL olarak yer almalı

Gelir tablosunda da;
Faaliyet giderlerinden kaynaklanan (Genel Yönetim Giderleri-Pazarlama Giderleri- Finansman giderleri) 56.000 YTL, dönem zararı olarak yer almalıdır.

2006 yılı için verilen gelir vergisi beyannamesinde 56.000 TL zarar beyan edilmelidir.

 

sayfa 2

<<<<< önceki sayfa

<< İnşaat Muhasebesi >>




facebooktwitter+googleyoutube